Από τον πρώτο σου προσωπικό δίσκο στην Ελλάδα, το 2000, μετράς πλατινένιους δίσκους και επιτυχίες. Τι σημαίνει αυτό για σένα; Οι πολυπλατινένιοι δίσκοι και η επιτυχία αυτή δίνουν αφενός μια ώθηση αισιοδοξίας και αυτοπεποίθησης αλλά από την άλλη σε γεμίζουν κι ευθύνη σε μια την εποχή που η δισκογραφία περνά κρίση και η μουσική ταλανίζεται από πολλά πράγματα που την φθείρουν και την αλλοιώνουν. Δεν ήταν κάτι που το περίμενα. Δεν είχα τόσο μεγάλα όνειρα. Αυτό που ήθελα να κάνω ήταν να ακολουθώ το ένστικτό μου, αυτό που λέει η ψυχή μου, να τραγουδάω και να περνάω καλά και πολύ απλά κι αυθόρμητα έκανα αυτό που αγαπάω, μάλλον γι’ αυτό τα πράγματα εξελίχτηκαν όπως εξελίχτηκαν.
Η μουσική ήταν αυτό με το οποίο πάντα ήθελες να ασχοληθείς;
Ναι. Από πολύ μικρός μπλέχτηκα με τη μουσική και τα τραγούδια και από παρότρυνση των γονιών μου και από μεγάλη δική μου επιθυμία. Θυμάμαι πάντα να τραγουδώ σε σχολικές εκδηλώσεις ή σε φεστιβάλ με μια κιθάρα ή ένα πιάνο. Και πάντα άκουγα πάρα πολύ μουσική
Όταν ήσουν μικρός τι άκουγες ;
Μικρός πέρασα την περίοδο των 90s, όπου κυριαρχούσαν μεγάλα ποπ συγκροτήματα και στην ελληνική σκηνή κυριαρχούσαν σπουδαίοι μουσικοί, όπως ο Νταλάρας και η Αλεξίου.
Πώς σχολιάζεις την σύγχρονη ελληνική μουσική πραγματικότητα;
Αντικατοπτρίζει τη σύγχρονη ελληνική κοινωνία. Έχουμε μπει σε μια διαδικασία όπου ταυτιζόμαστε με οτιδήποτε ξένο και ακολουθούμε κατά πόδας οτιδήποτε βγαίνει στο εξωτερικό. Κι αυτό φαίνεται και στη μουσική μας. Αντιγράφουμε, κακότεχνα βέβαια γιατί κάνουμε πράγματα απλά για να κάνουμε, κόπιες. Υπάρχουν κάποια καλά πράγματα αλλά μπροστά σε όλα τα υπόλοιπα είναι φωτεινές εξαιρέσεις.
Από τους σύγχρονους καλλιτέχνες, έλληνες και ξένους, ποιους παρακολουθείς, ποιων περιμένεις ως ακροατής τη νέα δουλειά τους;
Ε, από Έλληνες δεν περιμένω τίποτα. Από ξένη μουσική ακούω πολλά πράγματα. Από τις τελευταίες κυκλοφορίες που άκουσα μου άρεσαν πολύ οι διασκευές που έκανε ο Andrea Bocelli, τα remaster της Nina Simone, οι Black Eyed Peas.
Πολλά βραβεία και θαυμαστές, μεγάλες επιτυχίες, το πρόσωπό σου παντού, τα τραγούδια σου ακούγονται συνεχώς. Τι δεν θα ήθελες να μη σου συμβεί σε αυτήν την κατάσταση;
Εφόσον παραμένεις πιστός σε κάποια πράγματα και δεν μπερδεύεις το κοινό σου και παραμένεις αληθινός σε αυτό που κάνεις, δεν υπάρχει λόγος να ανησυχείς. Είναι θέμα χαρακτήρα. Προσωπικά νομίζω η επιτυχία δεν με επηρέασε πολύ, πέρα από το ότι δουλεύω πολύ περισσότερο, σε επίπεδο προσωπικότητας δεν με άλλαξε καθόλου.
Μια παλαιότερη δήλωσή σου για το έντεχνο τραγούδι: «η αντιπροσωπία του έντεχνου έχει κλείσει», ισχύει πάντα;
Όταν τα λένε αυτά τα νούμερα, τι να λέμε εμείς. Οι δισκογραφικές έχουν αλλάξει, οι εποχές το ίδιο, είμαστε σε μια εντελώς διαφορετική τροχιά. Η εποχή από μόνη της ακύρωσε και κατήργησε κάποια πράγματα. Κι όταν λέμε έντεχνο, εγώ δεν ασπάζομαι τον όρο έντεχνο, δεν τον αποδέχομαι, τίποτα δεν μου είναι έντεχνο στη ζωή. Τι σημαίνει έντεχνο; Δεν είναι επίθετο το έντεχνο το οποίο μπορεί να προσαρτηθεί σε ένα τραγούδι. Γιατί αν υπάρχουν τα έντεχνα, υπάρχουν και τα άτεχνα; Δεν γίνεται! Το τραγούδι το χαρακτηρίζει το κίνητρο πιο πολύ.
Και το αποτέλεσμα; Δεν υπάρχουν τραγούδια που σου λένε κάτι κι άλλα που δεν λένε τίποτα, τραγούδια δουλεμένα καλά ή προχειροφτιαγμένα για παράδειγμα;
Το αποτέλεσμα είναι καμιά φορά και θέμα αισθητικής, όχι θέμα έντεχνου ή μη. Εγώ μίλησα για τα τραγούδια που έχουν την επίφαση σοβαρότητας και δεν έχουν καμία ουσία και από μόνα τους δεν προχώρησαν. Όλοι αυτοί οι δημιουργοί που κάποτε έγραφαν ωραία τραγούδια, δεν ξέρω αν είναι οι ίδιοι ή άλλοι, εξαφάνισαν αυτό το είδος το οποίο είχε πολύ καλά στοιχεία και κάποια στιγμή χάθηκε, δεν υπάρχει. Εγώ αυτό που ξέρω είναι ότι κάποτε άκουγα πολύ καλά τραγούδια και τώρα ακούω πολύ λιγότερα καλά τραγούδια.
Και τι νομίζεις ότι φταίει για αυτό;
Νομίζω ότι πλέον δεν υπάρχει παραγωγή. Οι παλιοί καλοί συνθέτες και στιχουργοί προφανώς δεν γράφουν τώρα, ή δε θέλουν, δεν ξέρω τι γίνεται…
Δεν υπάρχει συνέχειά τους στην επόμενη γενιά;
Βλέπεις καμιά συνέχεια που δεν βλέπω εγώ; Ό,τι υπάρχει ακούγεται, το ξέρουμε όλοι, δεν κρύβεται. Εγώ νομίζω ότι δεν υπάρχει σε σχέση με το άλλο. Πάρε τα ραδιόφωνα. Πόσα ραδιόφωνα παίζουν αυτά που εμείς θεωρούμε καλά τραγούδια; Τα περισσότερα είναι λίγο λάιτ, λίγο αντιγραφές, μοιάζουν πολύ μεταξύ τους, μέτριο στίχο έως πολύ κακό.
Θες να πεις δύο καλά τραγούδια;
Πιο παλιά βέβαια, γιατί δεν ακούω ελληνική μουσική πλέον, ακούω δηλαδή αλλά δεν με καλύπτει αισθητικά. Θα αδικήσω πολλά, αλλά το «Παράπονο» της Ελευθερίας Αρβανιτάκη είναι ένα πολύ ωραίο τραγούδι, είναι διασκευή θα μου πεις, από τους Night Ark, κι ένα ακόμη «Τα βεγγαλικά σου μάτια» του Νταλάρα.
Τελευταία τα πρότυπα σου και οι επιρροές σου είναι από την ξένη μουσική;
Κυρίως ναι.
Στις συνεργασίες σου υπάρχει μια ευρεία γκάμα συνεργατών, από ερμηνευτές και μουσικούς του λαϊκού τραγουδιού μέχρι ποπ. Σημαίνει κάτι αυτό; Σημαίνει ότι υπάρχει μια τάση πειραματισμού που άλλοτε έχει έκφραση θετική κι άλλοτε αρνητική. Νομίζω ότι οι συνεργασίες μου ήταν πιο πολύ για πειραματισμό δικό μου -δεν μετανιώνω βέβαια, πέρασα σε όλες πολύ καλά κι όλα αυτά με βοήθησαν να δω τι πραγματικά θέλω να κάνω
Τι πραγματικά θέλεις να κάνεις;
Νομίζω πράγματα πιο ακουστικά και πιο ψαγμένα, δουλεμένα πιο πολύ. Ο κόσμος περιμένει κι άλλα πράγματα από αυτά που έχουμε μάθει να του δίνουμε.
Ποια είναι η μεγαλύτερη χαρά που έχεις ζήσει στην πορεία σου στο τραγούδι;
Η χαρά του ότι με κάνει να ταξιδεύω, να ξεφεύγω καμιά φορά από την καθημερινότητα, γιατί η μουσική έχει για μένα έναν τέτοιο χαρακτήρα μια τέτοια μαγική ικανότητα και το ότι με φέρνει σε επαφή με πάρα πολύ κόσμο, που δεν ξέρω τον καθένα προσωπικά αλλά ξέρω ότι με τα τραγούδια μπορούμε να επικοινωνήσουμε κι αυτή είναι η μεγαλύτερη χρησιμότητα της μουσικής και του τραγουδιού, η δύναμη της επικοινωνίας.
